cookies

 

Serwis internetowy swiatkotow.pl używa plików cookies.

Korzystając ze strony internetowej www.swiatkotow.pl wyrażasz zgodę na używanie plików cookies, zgodnie z aktualnymi ustawieniami przeglądarki.

Więcej szczegółów w naszej Polityce Cookies.

Rozmiar tekstu: A+ A-
03.01.2013 Autor: Ela Grabarczyk-Ponimasz

Skąd się biorą kocie łaty?

Kategoria: Genetyka
W świecie ssaków łaty to często występujące umaszczenie futerka, zdarza się jednak stosunkowo rzadziej niż różnego rodzaju pręgowania.
Kot łaciaty Kot łaciaty

U kotów jest podobnie, chociaż dzięki zabiegom hodowlanym koty łaciate możemy oglądać równie często, jak  pręgusk

Powtórka z białego

Do powstania łat konieczne są kolory. Aby kot w ogóle posiadał jakikolwiek kolor, konieczna jest obecność w sierści melaniny, barwnika odpowiedzialnego za barwę skóry i włosów u ssaków. Geny determinujące barwę kociego futerka wpływają na proces wytwarzania melaniny: czy w ogóle jest wytwarzana (gen C), czy melanocyty (komórki produkujące barwnik) prawidłowo migrują do skóry podczas rozwoju kociego zarodka (gen W) oraz w jaki sposób i w jakich obszarach skóry kota melanina się znajdzie (gen S).
 
Dominujący allel C (dziki, pierwotny) pozwala na  prawidłową syntezę melaniny, natomiast jego recesywne allele c, ca, cb, cs powodują albo całkowity albinizm albo powstanie charakterystycznych znaczeń na futrze: syjamskich (koty o genotypie cscs), burmańskich (cbcb) lub tonkijskich (cbcs).
Z kolei gen W zapobiega wędrówce melanocytów do skóry w trakcie rozwoju zarodkowego. W efekcie niewybarwiony włos jest półprzezroczysty i optycznie sprawia wrażenie białego. Każdy inny kolor, jaki kot niesie w swoim genotypie, zostaje w ten sposób zamaskowany, gdyż nie ma melanocytów potrzebnych do jego wytworzenia, chociaż czasami można go zobaczyć na głowach świeżo urodzonych kociąt w postaci barwnej smugi, która zanika, gdy kociak dorasta. Recesywny allel w nie wywołuje takiego efektu i   pozwala na ujawnienie się oryginalnego koloru kota.
Czasami porównuje się działanie genu W do założenia przez kota białego płaszcza, który przykrywa kolory futerka pod spodem. Czasami zamiast płaszcza kot zakłada białe skarpetki, pończochy lub krawat: za występowanie tych białych plam odpowiada gen S, zwany genem łaciatości lub podwójnego koloru.
 
Gen łaciatości
 
Gen S (od angielskiego spotted – łaciaty, plamisty), determinujący występowanie łat, również wpływa na migrację melanocytów w trakcie rozwoju zarodkowego. Jego działanie sprowadza się do zmniejszenia liczby melanocytów. Jeśli jest ich mniej, futro może się wybarwić jedynie na niektórych obszarach, co w efekcie powoduje powstanie białych plam, pozbawionych barwnika, czyli łat. Gen łaciastości ma dwa allele. Pierwotny (pierwsze koty nie były łaciate!), recesywny allel S nie powoduje wystąpienia łat. Obecność dominującego allelu S wpływa na wystąpienie łat na futrze.
Ale tu – ciekawostka: gen S jest przykładem genu o niepełnej dominacji, co ostatecznie oznacza, że homozygota SS ma białe plamy, heterozygota Ss także, ale zdecydowanie mniejsze niż u SS, natomiast homozygota ss jest całkowicie białych łat pozbawiona.
 
Jak widzimy, liczba białych łat w fenotypie może się u różnych kotów wahać: od jednej malutkiej białej kępki na brzuchu lub pod brodą aż do niemal całkowitej bieli z małą kolorową plamką na uchu czy ogonie. Dlatego sam wygląd kota nie pozwala odróżnić homozygoty od heterozygoty: przyjmuje się umownie, że granica między heterozygotą Ss, a homozygotą SS przebiega przy zabarwieniu 1/2 powierzchni ciała.
 
Łaty usystematyzowane
 
Okazuje się, że nawet coś tak nieokreślonego, jak łaty, można uporządkować i pogrupować. W związku z różnicami w ilości białego koloru FIFe wyróżnia kilka typów umaszczenia oznaczonych kodami EMS:
 
01 – van (większość powierzchni ciała biała, kolor widoczny tylko w postaci charakterystycznych łat na głowie i ogonie;
02 – arlekin (łaty na całym ciele: zabarwienie na głowie, ogonie i grzbiecie, a wzór łat nieokreślony)
03 - bicolour (kot dwubarwny, podobna ilość bieli i koloru)
04 – mitted (białe rękawiczki, skarpetki i broda)
05 -  snowshoe (kot z oznaczeniami oraz białymi łatami na piersi, pyszczku, łapkach)
09 - nieokreślona ilość koloru białego (unspecified amount of white)
 
Należy pamiętać, że podobnie jak pręgowanie, łaty nie określają rasy kota, a wymienione kody EMS oznaczają jedynie stopień zabarwienia.
 
Kilka komplikacji i ciekawostek
 
  • Gen S wpływa również na zabarwienie oczu kota. Może się zdarzyć, że u kotów z dużą ilością białych łat (przede wszystkim w okolicach głowy) jedno lub oboje oczu będą niebieskie.
  • Łaciatość w postaci ekstremalnej daje nam całkowicie białego kota i może być powodem głuchoty.
  • Niewykluczone, że gen S posiada więcej niż dwa allele. Jeden z nich (allel Sp) może się ujawnić jako biała łata na głowie w kształcie litery V.
  • Gen S wpływa także na ekspresję innych genów związanych z kolorem. U szylkretowych kotek powoduje, że rude i czarne włosy grupują się w wyraźne, oddzielone plamy. Dlatego szylkretki z domieszką białego częściej są tricolorkami nazywanymi calico, natomiast szylkretki pozbawione białych plam mają włosy czarne i rude przemieszane ze sobą.
  • Kod EMS 04 (mitted) dotyczy tylko rasy ragdoll.
  • Kodem EMS 05 (snowshoe) mogą być oznaczane tylko koty amerykańskiej rasy snowshoe, która powstała ze skrzyżowania amerykańskich kotów krótkowłosych z syjamami. Nazwa tych kotów pochodzi od białych skarpetek, które noszą na łapach. Według standardu rasy kot snowshoe musi mieć czysto białe zabarwienie łapek.
Komentarze (4)
daga 14-01-2013 17:16:44
zgłoś do moderacji To nie wiem jak okreslic mojego kocurka ( brytyjski dlugowlosy) skoro ma cechy 04 oraz 05.:-)
ewik 10-01-2013 21:12:36
zgłoś do moderacji Corsa jest bicolourką
Magdalena Konior 22-11-2011 15:10:38
zgłoś do moderacji Wychodzi na to że mam vana i arlekina :)
Paweł 23-09-2011 04:24:03
zgłoś do moderacji Fajny artykuł :)
Nie pamiętam hasła
Chcesz dołączyć do nas ? Zarejestruj się
 

Encyklopedia Ras

Reks dewoński

Prezentujemy Państwu kolejnego kota z nurtu przedstawicieli pozaziemskiej cywilizacji.
Więcej o tej rasie

Polub nas na Facebooku!

Innowacyjna gospodarka Europejski Fundusz Rozwoju Regionalnego Projekt współfinansowany ze środków Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego